تبلیغات
استاد حبیب الله بدیعی
استاد حبیب الله بدیعی

افتخار موسیقی ایران


بانو روشنک از بازماندگان گلها،چشم فرو بست

 
چشم بگشا؛ چشم بگشا، كه جلوه دلدار، به تجلی است از در و دیوار

این تماشا چون بنگری، گویی لیس فی الدار، غیره دیار


بسیاری از شنوندگان برنامه های گلها، این مجموعه را با صدای خانم روشنک که اشعار را به درستی دکلمه می کرد، می شناسند و تاثیر گویش ایشان در فراگیری اشعار ادبیات فارسی برای مردم هم چنان در اذهان، به عنوان یک خاطره قوی باقی مانده است.

کم نیستند کسانی که درست خواندن اشعار بزرگان ادب پارسی را از ایشان در وقت دکلمه برنامه گلها یاد گرفته اند. ازخصوصیات گویش ایشان، فهم معنی و ادراک صحیح مفاهیم شعری از نظر جمله بندی و زمان بندنی است که با دستگاه موسیقی تطبیق می کند.

مثلاً اگر قرار بود برنامه ای در مایه دشتی اجرا گردد، اشعار را محزون و غم انگیز و خسته می خواند و اگر قرار بود در ماهور اجرا شود، اشعار را با یک هیجان و نشاط و شادی اجرا می کرد.


خانم روشنک در مصاحبه ای در سال 1354 چنین می گوید:

«نام اصلی من صدیقه سادات رسولی است در سال 1327، با سمت گویندگی وارد خدمت رادیو شدم و تا سال 1334 در قسمت های مختلف رادیو گویندگی می کردم.

زمانی که می خواستم وارد رادیو شوم ، 81 نفر جهت گویندگی شرکت کرده بودند که از میان آنان قبول شدم کسانی که از من امتحان گرفتند: مرحوم سعید نفیسی ، حسینقلی مستعان، حسین زاهدی، مرحوم صبحی و چند نفر دیگر هم بودند که الان یادم نیست مرحوم پیرنیا از برنامه سوم گلها مرا دعوت به همکاری کردند.

نام روشنک را هم ایشان برایم انتخاب کرد و اولین شعری را که در برنامه گلها خواندم ، این بود:

طاعت از دست نیاید گنهی باید کرد

در دل دوست به هر حیله رهی باید کرد

شب که خورشید جهان تاب، نهان از نظر است

طی این مرحله با نور مهی باید کرد

از خاطراتم این است که گاهی که از رادیو بیرون می آمدم، جوانان علاقه مندی در بیرون رادیو بردند که از من خواستند اشعاری را که در برنامه گلها می خوانم ، برایشان بنویسم . ولی همیشه به دلیل جوان بودن آنها این شعر را برایشان می نوشتم.

نخست موعظه پیر می فروش این بود

که از معاشر ناجنس احتراز کنید

اما حالا پس از گذشت چند سال اگر قرار باشد مطالبی بنویسم، این شعر را هم اضافه می کنم

از امروز کاری به فردا نماند

چه دانی که فردا چه آید زمان»



تاثیر شعر و گویندگی در موسیقی ایران

بخش بزرگی از جاذبه‏ ی موسیقی آوازی ایران، به‏ ویژه برای اهل فرهنگ و ادب، از شعر آن برمی‏خیزد. تا آنجا که گاه به موسیقی بی‏کلام عنایتی نداشته و آن را ناقص به‏شمار آورده‏اند.

با تکیه بر چنین پیشینه‏‌ی فرهنگی‏ای، بدیهی است اگر بنیانگذار برنامه‏ی «گلها»، داوود پیرنیا، از
 همان آغاز کار، توجه و اعتنای دقیق و پر از وسواسی در گزینش و نیز ادای شعر به ‏کار زده باشد.

شعرها را گمان می‏کنم، شورای کوچکی از نزدیکان ادب‏شناس و هم‏اندیشه‏ی پیرنیا انتخاب می‏کردند و ادا یا دِکلاماسیون آن را به گویندگان خوش‏صدای کارآزموده وا می‏گذاردند. دکلاماسیون در ایران، پیش از آن، چنان با صداسازی‏های افراطی و سانتی‏مانتال همراه می‏شد که سخت مصنوعی جلوه می‏کرد و در واقع، به‏جای افزودن بر تأثیر شعر، آن را از توش و توان می‏انداخت.

در برنامه‏ی «گل‏ها»، زیر نظارت شخص پیرنیا، از این‏گونه زیاده‏روی‏ها پرهیز می‏شد و صدا روان و زلال شعر را می‏پرورانید و طبیعی است که بر تأثیر آن می‏افزود.


داوود پیرنیا چنین می افزاید:

گمان می‏کنیم که کوکب پرنیان، نخستین گوینده و شعرخوان زن در برنامه‏ی «گلها» بوده که چندان دوام نیاورده و نوبت به صدیقه‏ی سادات رسولی داده است که پس از پیوستن به گلها، به توصیه‏ی پیرنیا، نام «روشنک» را بر خود نهاده است. شاید برای آنکه شعرها را با روشنی کامل می‏خواند.

روشنک خود می‏گوید: از سال ۱۳۲۷ کار گویندگی در رادیو را آغاز کرده و تا سال ۱۳۳۴ دوام آورده است. برای این کار، البته از یک آزمون رادیویی گذر کرده که در آن کسانی چون سعید نفیسی، صبحی مقتدی، حسین زاهدی و حسینقلی مستعان نقش داور را ایفا می‏کرده‏اند.

پیرنیا، به گفته‏ ی روشنک، در همان سالی که به رادیو منتقل شده، از او خواسته که در برنامه‏ی تازه‏ی «گلها» شرکت کند. روشنک می‏افزاید که از سومین برنامه با آن همراه شده و با این شعر به میدان آمده است:

طاعت از دست نیاید گنهی باید کرد

در دل دوست به‏هر حیله، رهی باید کرد

شب که خورشید جهان‏تاب نهان از نظر است

طی این مرحله با نور مهی باید کرد

روشنک به این ترتیب، یک ‏شبه ره صدساله رفت و با همان یکی دو برنامه‏ ی نخست به شهرت رسید. صدای لطیف موزیکال و ادای درست و دقیق واژه‏ها، و تاکیدهای به‏جا و ضروری بر آنها، جاذبه‏ی بسیار برای او فراهم آورد.


خود گفته است که از زمان پخش نخستین برنامه ‏ها، مردم و به‏ خصوص دختران جوان، راه بر او می‏بسته‏ اند تا شعرهایی را که خوانده است، به‏ خط خود برای آنها بنویسد. او هم برای‏شان این بیت حافظ را می‏نوشته:

«نخست موعظه‏ی پیر می‏فروش آن بود که از معاشر ناجنس احتراز کنید»

برنامه‏ی «گل‏ها»، به مرور از همکاری گویندگان برجسته‏ی دیگری نیز برخوردار شد که در برنامه‏های آینده به برخی از آنها می‏پردازیم.

تنها این نکته را بیافزاییم که همه‏ ی این گویندگان بعدی صدا و ادای شعر روشنک را استثنایی می‏دانند. استثنایی که بر جذابیت برنامه ‏ی «گل‏ها»ی پیرنیایی می‏افزود

دلم سرگشته می‏دارد سر زلف پریشانت
چه می‏خواهد از این مسکین سرگردان، نمی‏دانم.

به امید وصال تو دل خود شاد می‏دارم
جز این، درد دل خود را دگر درمان نمی‏دانم.

عجب‏تر آن‏که می‏بینم جمال تو به هرجایی
نمی‏دانم که می‏بینی، من نادان نمی‏دانم.

همی ‏دانم که روز و شب همه روشن به‏روی توست
ولیکن آفتابی یا مه تابان، نمی‏دانم

به زندان دو عالم گر عراقی، پای ‏بندم شد
رها خواهم شدن یا نه از این زندان، نمی‏دانم


فایل تصویری تقدیر از خانم روشنک در جشن 37 سالگی رادیو ایران را
از اینجا دریافت نمایید



خانم روشنک، -/4/1391در نهایت سکوت و با این همه کم لطفی که

 به ایشان شد چشم از این جهان فرو بستند.

تشکر ویژه از دوست ناشناسی که این پست را ارسال نمود



یکشنبه 11 تیر 1391 | نظرات ()



افتخار موسیقی ایران
h.badiee1312@yahoo.com

اخبار
زندگینامه
آثار خصوصی
برنامه رادیدیی
عکس های استاد
برنامه رادیویی تکنوازان
کتاب های منتشر شده
آثار موجود در فروشگاه ها

محمدرضا کشاورز

شهریور 1391
تیر 1391
خرداد 1391

زندگینامه استاد حبیب الله بدیعی
تکنوازان شماره 155
فراخوان جذب نویسندگان جدید
شرایط شرکت در بیست و هشتمین جشنواره موسیقی فجر 1391
بانو روشنک از بازماندگان گلها،چشم فرو بست
راز دل کوروس سرهنگ زاده و حبیب الله بدیعی- خصوصی
قطعاتی تصویری در آواز دشتی توسط استاد بدیعی
تصاویری زیبا از روستایی در سواد کوه مازندران
بدیعی و روحانی اجرای زنده در رادیو : بیات اصفهان
تکنوازان شماره 751
تکنوازان شماره 188
استاد حسن کسائی به سرچشمه نواهای زیبا بازگشتند
معرفی کتاب ساز تنها
آلبوم های منتشر شده
زندگینامه هنری استاد حبیب‌الله بدیعی تدوین شد

گروه ماهور (ویولنیستها)
استاد مهران مهتدی
استاد اسدالله ملک
داریوش خان رفیعی
گل های آواز ایران
منوچهر همایونپور
کوله باری از ترانه
سایت سوادکوه
مرضیه جاودانه
آواهای ماندگار
گلبانگ عشق
چوپان دروغگو
رشیدکاکاوند
بانو شکیلا
آواز ایرانی
مرغ سحر
شاهدان
بانو پوران
بیداد نوا
گلبانگ
کوروس سرهنگ زاده
موسیقی اصیل ایرانی
گنجینه موسیقی ایرانی
آرشیو موسیقی ملی ایران
ســـــلاطـــین آواز ایـــــرانی
فرهنگ و مـوســــیــقـی مـا
موسیقی و سنتور نوازی نوین
اشعار و ترانه های رهی معیری
تصنیف ها و ترانه های اصیل ایرانی
سلطان بزرگترین وبلاگ تخصصی ویولن

بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
كل مطالب : عدد

RSS 2.0